Okeyin İcadı

Okey Dünyanın en güzel oyunlarından birisidir. Ülkemizde de en çok tercih edilen masa oyunudur. Türk halkı okey oyunu ile neredeyse bağdaşmış durumdadır. Araştırdığınız zaman göreceksiniz ki, ülkemizde her bölgede insanlar bu oyun bilmekte ve aşırı derecede severek oynamaktadır. Yaş sınırlaması olmaksızın, yaşlı genç ayırımı yapmaksızın, her şehirde okey oynayan birçok insan görebilirsiniz.

Okey oyunu tarihimizde çok geçmiş yıllarda icat edilmiştir. Tam olarak bilinmemekle beraber 13 yy sonlarında Çin İmparatorluğu tarafından oynanılan domino oyunu olduğu bilinmektedir. Bu dönemde Çinliler domino oyun taşlarını birbirleri ile kullanarak okey oyununun doğuşuna neden olduğu kabul görmüştür. Çeşitli araştırmalar sonucu elde edilen bu bilgiler gerçek kayıtlarda yer alamamakta ve okey hakkında bir kaynak niteliğini taşıyan bilgi olmadığını da bilmeliyiz.

14yy da Çin İmparatorluğunun Acem hükümdarlığı ile birçok paylaşımda bulunulduğu ve güzel paylaşımların yaşandığı bu dönemde okeyin, günümüze kadar geldiği tahmin edilmektedir. Acemler, Çinlilerin sıklıkla oynadığı domino oyununu benimsemeleri ve bu oyunu kendi içlerinde sürekli oynamaları okeyin gelişmesine örnek teşkil etmiştir. Acemler bu oyuna İlk olarak "El Turaft" adını vermiştir.

El Turaft; Acemlerin eski dönemlerde Çinlilerin oynadığı domino taşı ile oynadıkları oyuna verdikleri Arapça kökenli sıralı taşlar anlamına gelmektedir. Acemler bu oyunu sürekli oynayarak günümüze kadar geldiği ve okey oyunu olduğu tahmin edilmektedir. Çinliler oyunu çok ilkel şartlarda oynamışlardır. Ellerinden taşları tutmuşlar ve birbirlerinden gizleyerek bu oyunu başlatmışlardır. Ancak Acemler, bu zorluğu aşmak için taşları bir tahta "ıstaka" üzerine koyarak oyunun daha kolay ve eğlenceli hale gelmesini sağlamışlardır. Bilindiği gibi domino oyunu sadece 4 taş ile oynamaktadır. Ancak bulunan tahta sayesinde taşların sayıları artırılmış ve oyuna etki edecek yeni kurallar eklenerek okeyin icadı gerçekleşmiş sayılmaktadır. Acemlerin özellikle taşların üzerine belirleyici rakamlar yazarak komşu ülkelerinde dikkatini çektiği kesin bir bilgidir. İran ve Arap devletleri benimsedikleri bu oyunun yaygınlaşmasında öncü devletler olarak bilinmektedir.

Okeyin Türk devletlerine girişi;

Türkler tarih de bilindiği gibi Arap devletleri ile iyi ilişkiler yaşamışlardır. Birçok kültürel etkileşimde bulunulduğu bu dönemde, Arapların okey oyununu, Türklerle paylaşması çok önemli bir gelişmedir. Dönemin kudretli İmparatorluğu Osmanlı, gelişen ilişkiler sonucunda Saray oyunu olara tarihimize ismini yazdırmıştır. 15. yüzyıl da Osmanlı İmparatorluğu oyunu çeşitli minyatürler ve yazılı metinlerde yer vererek, El Turaft adı ile tarihe geçmesine katkı sağlamıştır.

Osmanlı da Enderun Mektebi El Turaft oyununun Saray oyunu olarak görülmesi, üzerinde çalışmalar yapmaya başlamış ve oyunu daha geçerli kılacak yeni kurallar getirmiştir. Osmanlı Devleti sayısız sanat eseri ve kültürlere çok büyük katkılar sağladığı bilinmektedir. Bu yeniliklerin ortaya çıkmasındaki en etken saray okulu olarak bilinen Enderun, araştırmalar yaparak halkın kültür seviyesini artırma girişimleri de önemli gelişme olarak bilinmektedir. Kayıtlara göre 17. yüzyılda kesin olarak belirlenen ve tüm kuralları kabul edilen okey oyunu, günümüzde şuan ki kural ve özelliklerle oynanılmaya devam edilmektedir. Osmanlı devleti yenilenen okey oyununun ismini "Ol Kıraat-ı" olarak belirlemiştir.

Ol Kıraat-ı Osmanlıca kökenli bir kelimedir. Tanımlamamız gerekirse; sıralı taşları anlamak olarak açıklayabiliriz. Osmanlı Devletinin tüm Avrupa'ya kadar yayılmış olması ile beraber Türkçemize birçok yabancı kelime girmiş ve benimsenen kelimeler ışığında Ol Kıraat-ı ismi yerini okey 'e bırakmıştır. Okey hakkında bileceğimiz en etkili bilgi ve kaynağın Osmanlı döneminde yazılan kaynaklar olduğunu bilmekteyiz. İcadı çok eski zamanlara dayanmış ve yukarıda da belirttiğimiz gibi iki toplum arasından çıkan bu oyunu tarihçiler Osmanlı Devletine ait olduğunu kabul etmişlerdir.

Okeyin Türkler için önemi;

Osmanlı döneminde yeniliğe uğrayan okey, 18.yüzyılda Osmanlı sarayı, kapılarını halka açarak oynanılmaya başlanmıştır. Osmanlı devleti kültürel etkileşim çağını başlattığı bu dönemde, milletler arası kültür alışverişinin de öncülüğünü üstlenmiştir. Okey oyunu bu etkileşim süreci ile toplular arası iletişimlerin güçlenmesine yardımcı oyun olmuştur. Türkler için ilk gelişim sürecinde yaşanan bu oyunun önemi fazlasıyla büyüktür.

Okey tarihi ile beraber bizlere getirdikleri ve bir çağı açıp kapattığı düşünülecek olursa, gerçekten de muhteşem bir geçmişe sahiptir. Osmanlı egemenliği sayesinde Avrupa ülkeleri tarafından benimsenmiş bir oyun olup, egemenlik çatısı altından ayrılan ülkelerinde hala bu oyunu oynadıkları bilinmektedir. Okey en başta Türkiye tarafından benimsenmiş ve çoğu Avrupa ülkelerinde vazgeçilmez oyun olarak büyük bir isim kazanmıştır.

Bizler için okey oyununun büyük bir anlamı vardır. Bu oyun asırlar boyunca yaşamış ve bizlere Atalarımızdan armağan olarak kalmıştır. Kültürümüz olarak yaşattığımız geleneklerimizle beraber yaşattığımız okey, kahvehanelerimizin vazgeçilmezi olmaktan çıkarak artık her an her yerde oynayabileceğimiz bir oyun haline gelmiştir.

Okey artık her yerde karşılaşabileceğimiz oyunlardan bir tanesidir. Normal şartlarda cafelerde oyun salonlarında, çay bahçelerinde görebileceğimiz okey oyununu, internet teknolojilerinin gelişmesi ile beraber sanal yaşamımızda yer almaya devam etmektedir. Özellikle Türkiye de çok fazla oynanılan bu oyunu internette online olarak tüm Dünya insanları ile beraber oynanmaya başlanması da mükemmel bir gelişmedir. Artık insanlar online olarak istedikleri yerden, internette istedikleri okey oyun sitelerinden, bu oyunu özgürce oynayabilmektedirler.

Online internet sektörünün gelişimi ile okey, sohbet ederek ve görüntülü olarak oyun oynayabilme zevkini kullanıcılarına kazanmıştır. Türkiye'de en fazla okey oyunu oynanan siteler Facebook ve Mynet siteleridir. Bu sitelerde kullancılar zevkle oyunlarını oynayabilmek imkanı bulabilirler.

Facebook Dünyada 5 milyar insan tarafından kullanılan kusursuz bir teknolojidir. İçeriğinde barındırdığı hizmetler ile insanlar vakitlerini en etkili biçimde harcayabilirler. Okey oyunu Facebook içerisinde rahatlıkla oynanabilmektedir. Birçok oyun odası içerisinde milyonlarca kullancıya ulaşmak çok kolaydır. Aynı durum Mynet okey içinde geçerlidir. Ancak Facebook'un icadı ile birçok site geride kalmış ancak amaçlarından ödün vermeden hizmetlerine devam etmektedir.

Türkiye'de en fazla oynanılan oyun okeydir. Türkler için miras olarak tanımlanılan bu oyun herkes tarafından benimsenmiştir. Dilediğiniz anda hemen okey oyunu indirebilir ve kısa bir kayıt işlemi yaparak oyuna başlayabilirsiniz. Online okey oyunu heyecanı ile turnuvalarda kendinizi gösterme imkanını bulabilecek ve diğer ülkelerden katılan oyunculara Atalarımızın miras olarak bıraktığı okeyin nasıl oynandığını gösterebileceksiniz. Artık elinizin altında sadece 30 saniyenizi ayırarak okey indir. Mükemmel görüntü teknolojisi ile sizi saatlerce bağlayacak olan bu oyunu bizlerle yaşamanızın sevincini duyar, keyifli taş atmalar dileriz.